Oddychajmy normalnie - smog nie musi być codziennością

Publikujemy materiały na temat szkodliwości smogu, przesłane przez G.EN. Operator: Zmiana klimatu i degradacja środowiska stanowią ogromne zagrożenie dla Europy i reszty świata. Aby sprostać tym wyzwaniom powstał plan działania Europejski Zielony Ład, który jest unijną strategią wzrostu. Ma on pomóc w osiągnięciu neutralności klimatycznej , co jest zakładane do 2050 roku. 

Europejski Zielony Ład skupia się na trzech głównych założeniach dotyczących przejścia na czystą energię, co pomoże ograniczyć emisje gazów cieplarnianych i poprawić naszą jakość życia. Na te założenia składają się :

- zapewnienie przystępnych cenowo i  bezpiecznych dostaw energii w UE;
- stworzenie w pełni zintegrowanego, wzajemnie połączonego i  cyfrowego unijnego rynku energii;
- nadanie priorytetu  efektywności energetycznej, poprawienie charakterystyki energetycznej budynków  oraz rozwój sektora energetycznego opartego głównie na źródłach odnawialnych.

Zanieczyszczenie powietrza jest jednym z najpoważniejszych czynników  wpływających na zdrowie publiczne w Polsce. Problem ten wpływa na komfort życia mieszkanek i mieszkańców i przyczynia się rozwoju wielu poważnych chorób oraz przedwczesnych zgonów. Według krajowych rekomendacji opartych na raporcie Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), długotrwałe narażenie na zanieczyszczone powietrze prowadzi w Polsce do około 46 tysięcy przedwczesnych zgonów rocznie. Większość z tych przypadków dotyczy chorób układu sercowo-naczyniowego, oddechowego oraz nowotworów.

W praktyce oznacza to, że smog stanowi zagrożenie zdrowotne porównywalne z innymi dobrze znanymi czynnikami ryzyka, takimi jak palenie tytoniu, nadciśnienie tętnicze czy nieprawidłowa dieta. Wpływ smogu jest szczególnie widoczny w okresach zimowych, kiedy to stężenia pyłów zawieszonych i innych szkodliwych substancji w powietrzu osiągają najwyższe wartości.

Główne źródła zanieczyszczeń – dominacja niskiej emisji

Najistotniejszym i najbardziej szkodliwym źródłem zanieczyszczeń powietrza w Polsce pozostaje tzw. niska emisja, czyli emisja powstająca przede wszystkim w wyniku indywidualnego ogrzewania domów węglem i drewnem. To właśnie niska emisja odpowiada w dużej mierze za wysokie stężenia drobnego pyłu zawieszonego PM2.5 oraz rakotwórczego benzo(a)pirenu. Według szacunków zawartych w krajowych rekomendacjach niska emisja przyczynia się do około 19 tysięcy przedwczesnych zgonów rocznie.

Oprócz niskiej emisji, do głównych źródeł zanieczyszczeń powietrza w Polsce zalicza się także transport drogowy (około 6 tysięcy zgonów rocznie) oraz przemysł (około 5 tysięcy zgonów rocznie). Każda z tych gałęzi generuje inne rodzaje zanieczyszczeń, lecz ich łączny wpływ na zdrowie publiczne jest bardzo poważny.

Skutki zdrowotne długotrwałej ekspozycji na smog

Długotrwała ekspozycja na zanieczyszczone powietrze prowadzi do rozwoju chorób przewlekłych, takich jak astma, przewlekła obturacyjna choroba płuc, choroby serca oraz różne typy nowotworów, zwłaszcza rak płuc. Szczególnie narażone są dzieci, osoby starsze, kobiety w ciąży, osoby cierpiące na alergię oraz osoby z już istniejącymi schorzeniami układu oddechowego i krążenia. Badania wskazują, że już krótkie okresy podwyższonego stężenia smogu mogą skutkować nasileniem objawów chorób przewlekłych i wzrostem liczby hospitalizacji.

Odnawialne źródła energii , gaz ziemny – szansa na poprawę jakości powietrza

W kontekście walki ze smogiem coraz częściej podkreśla się potrzebę zmianę źródeł ciepła. I tutaj z pomocą przychodzą Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS). To unijny program wspierający inwestycje w infrastrukturę, ochronę klimatu i środowisko. Dzięki funduszom z programu FEnIKS  możliwe jest  dofinansowanie na projekty poprawiające jakość życia i wspierające zrównoważony rozwój. Program FEnIKS umożliwia finansowanie modernizacji infrastruktury, inwestycji ekologicznych oraz działań służących ochronie środowiska. Rezultaty tego programu  przekładają się  na niższe rachunki, większy komfort i czyste powietrze

W efekcie jest to bardzo duże ułatwienie dla osób z niepełnosprawnościami  poprzez montaż  nowoczesnych i bezobsługowych systemów ogrzewania, które realnie poprawiają komfort i bezpieczeństwo życia.

Jednym z głównych założeń dotyczących ochrony środowiska jest wykorzystanie  Odnawialnych Źródeł Energii (OZE) jako zmiana źródła ciepła to proces, który zakłada  zastępowania tradycyjnych paliw kopalnych technologiami czerpiącymi energię z natury. Szerokie wdrożenie Odnawialnych Źródeł Energii (OZE)  jako zmianę źródła ciepła oraz zastąpienie ogrzewania węglowego ogrzewaniem gazowym przyczyniają  się do spadku liczby przypadków chorób układu oddechowego i sercowo-naczyniowego, a także zmniejszają  liczbę hospitalizacji oraz przedwczesnych zgonów związanych z ekspozycją na zanieczyszczone powietrze. Dodatkowo, poprawa jakości powietrza wpływa korzystnie na komfort życia, szczególnie w regionach najbardziej dotkniętych problemem smogu. Przyczynia się  to do obniżenia  rachunków, uniezależnienia  się od cen surowców i zmniejszenia śladu węglowego budynku.

Gdzie szukać wsparcia i informacji?

Jeśli chcesz dowiedzieć się, jak uzyskać dofinansowanie na wymianę źródła ciepła lub termomodernizację i dołączyć do grona osób korzystających z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS), odwiedź oficjalną stronę internetową: www.feniks.gov.pl. Kompleksową pomoc oraz szczegółowe informacje na temat warunków wsparcia uzyskasz również w Punktach Informacyjnych Funduszy Europejskich. To pierwszy krok, aby realnie poprawić jakość życia w swoim gospodarstwie domowym, zadbać o zdrowie bliskich oraz realnie obniżyć koszty energii.

#FunduszeUE #FunduszeEuropejskie

Natomiast  gaz ziemny , w  przeciwieństwie do węgla i drewna nie powoduje emisji pyłów zawieszonych ani rakotwórczego benzo(a)pirenu, dzięki czemu wyraźnie ogranicza ilość szkodliwych substancji uwalnianych do atmosfery podczas sezonu grzewczego. Przejście na ogrzewanie gazowe znacząco poprawia jakość powietrza. Statystyki potwierdzają znaczący wpływ zmiany źródeł ciepła na redukcję zanieczyszczeń. Według danych Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, w Polsce nawet 87% emisji pyłu PM2.5 w sektorze komunalno-bytowym pochodzi ze spalania węgla i drewna w indywidualnych paleniskach. Zastąpienie tych paliw gazem ziemnym prowadzi do eliminacji emisji pyłu PM2.5 oraz benzo(a)pirenu, które są najbardziej szkodliwe dla zdrowia człowieka. W skali ogólnopolskiej, według szacunków eksperckich  pełne przejście na ogrzewanie gazowe mogłoby zmniejszyć liczbę przedwczesnych zgonów związanych ze smogiem nawet o kilkanaście tysięcy rocznie.