Najcenniejszymi pamiątkami historii na ziemi jelczańskiej są pałace rodu von Saurma-Jeltsch oraz ruiny zamku książąt piastowskich w starorzeczu Odry. Wpisały się one na stałe w krajobraz Jelcza-Laskowic.
Pałac przy ul. Witosa to najbardziej rozpoznawalna wizytówka miasta. Wspaniała neorenesansowa fasada urzeka bogactwem rozwiązań architektonicznych, a bezpośrednie sąsiedztwo historycznego parku tworzy specyficzny mikroklimat. Zabytkowy obiekt od lat przyciąga wielu turystów, jest scenerią cyklicznych wydarzeń miejskich czy planów zdjęciowych dla realizacji filmowych.
Od ponad 500 lat miejsce to pełni funkcję ośrodka lokalnej władzy. Pierwsi byli Prittwitzowie - stary śląski ród rycerski - którzy w 1557 roku wznieśli tu swoją siedzibę. W 1650 roku posiadłość wykupił Wolf Albrecht von Saurma i aż do 1945 roku pozostała ona w rękach von Saurmów-Jeltsch. Odbudowany w 1656 roku ze zniszczeń po wojnie trzydziestoletniej, dwukondygnacyjny dwór cechował się prostotą i masywnością, a skromne zdobienie w konstrukcji dachowej tworzyły dwie mansardy. Co ciekawe, już wtedy budowli towarzyszyło założenie parkowe z sadem, ogrodem, oranżerią i pergolą.
W 1797 roku surową bryłę budynku przebudowano zgodnie z duchem klasycyzmu. Dodatkowa kondygnacja, kolumnada zwieńczona tympanonem oraz dwa boczne skrzydła nadały pałacowi lekki i reprezentacyjny styl. Do wejścia prowadził elegancki dziedziniec w kształcie podkowy – rozwiązanie typowe dla francuskich rezydencji, które zachowało się po dziś dzień.
Ostatnia przebudowa miała miejsce w 1886 roku. Powstała wtedy rezydencja w stylu holenderskiego neorenesansu, na planie nieregularnym. Budowla jest dwukondygnacyjna, częściowo podpiwniczona, z mieszkalnym poddaszem. Dwuspadowe dachy z lukarnami kryte są łupkiem. Najstarsza jest środkowa część pałacu, w której zachowały się mury parteru, w części ze sklepieniami krzyżowymi i piwnice ze sklepieniami kolebkowymi. Główne wejście do pałacu prowadzi przez portyk podtrzymujący balkon z kamienną balustradą. Główna elewacja z trójosiowym ryzalitem, zwieńczonym bogatym, dwukondygnacyjnym szczytem, jest flankowana dwiema okrągłymi, dwukondygnacyjnymi wieżami, z wydatnym fryzem arkadowym poniżej połaci dachów. Na pierwszej kondygnacji wież umiejscowiono płytkie wykusze z prostokątnymi oknami, pozostałe okna tej kondygnacji zamknięte są półkoliście.
W trakcie II wojny światowej pałac nie uległ zniszczeniom. Po 1945 r. został przejęty przez majątek państwa. Od 1945 roku był szkołą zawodową z internatem, a od 1956 filią Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach. Obecnie jest siedzibą Urzędu Miasta i Gminy Jelcz-Laskowice.
Pałac jest otoczony parkiem w stylu angielskim, w którym można odnaleźć tak wyjątkowe gatunki roślin, jak tulipanowce amerykańskie, platany klonolistne, cyprysik Lawsona czy magnolie.
Kolejna posiadłość rodziny von Saurma-Jeltsch mieści się przy ul. Wrocławskiej. Powstała w miejscu XVII-wiecznego drewnianego pałacu myśliwskiego. W 1829 roku stała się siedzibą rodu von Saurma-Jeltsch, ponieważ pałac w Laskowicach okazał się za mały. Pałac przy ul. Wrocławskiej zbudowany został w stylu neogotyckim, zaś na frontonie umieszczono herb rodziny von Saurma-Jeltsch. Pałac otoczony jest parkiem angielskim, w którym znajdowała się oranżeria z egzotycznymi roślinami. W połowie XIX wieku został on połączony z Oławą solidną brukowaną drogą.
Po drugiej wojnie światowej kompleks stał się siedzibą wojsk Armii Radzieckiej, a następnie Wojska Polskiego, co przyczyniło się do jego znaczącej degradacji. Mieściła się tutaj misja charytatywna, działająca przy kościele św. Elżbiety we Wrocławiu. Budynek wykupił od Archidiecezji Wrocławskiej prywatny właściciel, który rozpoczął remont.
Ostatnim z zamków jest tak zwany Zamek na Wyspie. Są to ruiny XIV-wiecznego zamku w urokliwym i pół dzikim starorzeczu Odry. Był to gród drewniano-ziemny na wyspie oblanej wodami Odry. Prawdopodobnie wchodził w skład systemu obronnego Wrocławia. Pierwsze wzmianki na temat grodu kamienno-ceglanego pochodzą z 1268 roku, kiedy odwiedził go książę Włodzisław, regent księcia Henryka IV Prawego. Od początku XIV wieku zamek nieustannie zmieniał właścicieli, aż do 15 maja 1508 roku, kiedy to przeszedł w ręce bogatej wrocławskiej rodziny kupieckiej Konrada Sauermanna. Przez wieki zamek był wielokrotnie niszczony, zwłaszcza w okresie wojny trzydziestoletniej. Odbudowany na przełomie XVII i XVIII wieku pełnił funkcje rezydencji. Po uregulowaniu koryta Odry, w 1785 roku, stracił na swoim znaczeniu. Pełnił wiele funkcji: sądu, gorzelni a do końca XIX wieku browaru. Z początkiem XX wieku popadł w kompletną ruinę.
